Sáng ngày 26/10/2026, tại cơ sở Võ Văn Tần, Khoa Khoa học Xã hội – Trường Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp cùng Trung tâm Nâng cao năng lực, hỗ trợ phụ nữ và trẻ em (CSWC) tổ chức Tọa đàm khoa học “Tăng cường công tác bảo vệ trẻ em trước vấn nạn bạo hành trong và ngoài gia đình”. Sự kiện nằm trong khuôn khổ dự án hợp tác quốc tế nhằm nâng cao năng lực chăm sóc sức khỏe tâm thần cho trẻ em yếu thế, với sự tham gia của đông đảo chuyên gia tâm lý, các nhà quản lý, đại diện phái đoàn quốc tế, giảng viên và sinh viên ngành Công tác xã hội.
1. Tính cấp thiết trong công tác bảo vệ và chăm sóc sức khỏe tâm thần trẻ em
Bạo hành trẻ em là một thực trạng phức tạp, để lại những tổn thương sâu sắc và kéo dài đến sức khỏe thể chất, tâm lý cũng như sự hình thành nhân cách của trẻ. Trong bối cảnh hiện nay, các hình thức bạo hành không chỉ dừng lại ở các hành vi bạo lực thể xác dễ nhận biết mà còn ẩn giấu dưới nhiều dạng thức tinh vi như bạo hành tâm lý, sự bỏ mặc, thiếu quan tâm cảm xúc, hoặc bị xâm hại trên không gian mạng.
Phát biểu khai mạc tọa đàm, ThS. Lâm Thị Ánh Quyên – Phó Trưởng khoa, Phụ trách Khoa Khoa học Xã hội, Trường Đại học Mở TP.HCM nhấn mạnh rằng bạo hành không chỉ gây thương tích bề ngoài mà còn tàn phá thầm lặng tinh thần của trẻ. Đáng lo ngại, trong không khí gia đình, nhiều hành vi xúc phạm, đe dọa, áp đặt hoặc thờ ơ trước các nhu cầu tình cảm chính đáng vẫn đang tồn tại dưới danh nghĩa “dạy dỗ” hay “kỷ luật”. ThS. Lâm Thị Ánh Quyên khẳng định việc nhận diện đầy đủ, chính xác các hình thức bạo hành có ý nghĩa tiên quyết trong công tác phòng ngừa. Bên cạnh việc nâng cao nhận thức của cha mẹ, cần phải thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ, thường xuyên giữa gia đình, nhà trường và các tổ chức xã hội nhằm phát hiện sớm nguy cơ, can thiệp kịp thời và bảo vệ an toàn cho trẻ.
“Bạo hành không chỉ gây tổn thương thể chất mà còn để lại những ảnh hưởng sâu sắc đến tâm lý và quá trình phát triển của trẻ. Nhận diện đúng và đủ các hình thức bạo hành là bước đầu tiên để xây dựng một môi trường an toàn thực sự cho trẻ em.” – ThS. Lâm Thị Ánh Quyên (Phó Trưởng khoa, Phụ trách Khoa Khoa học Xã hội, Trường ĐH Mở TP.HCM)
2. Ranh giới giữa giáo dục và bạo lực: Chuyển dịch sang chủ động phòng ngừa và hợp tác quốc tế trong bảo vệ trẻ em
Tại tọa đàm, các đại biểu đã phân tích sâu sắc ranh giới mong manh giữa phương pháp giáo dục và hành vi bạo lực gia đình. Việc áp đặt hình phạt nặng nề, xúc phạm hay kiểm soát thái quá – vốn thường bị nhầm lẫn là “tình yêu thương” – cùng sự thiếu hụt kết nối cảm xúc trong kỷ nguyên số đang gieo rắc tổn thương và đẩy trẻ vào nhiều rủi ro trên không gian mạng. Để giải quyết thực trạng này, giải pháp cốt lõi là chuyển mạnh từ “xử lý hậu quả” sang “chủ động phòng ngừa”, kết hợp phát triển các công cụ nhận diện tổn thương sớm, truyền thông kỷ luật tích cực và trang bị kỹ năng tự bảo vệ cho trẻ.
Đặc biệt, tọa đàm nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kết nối tri thức quốc tế và xây dựng mạng lưới hỗ trợ liên ngành qua sự đóng góp từ các chuyên gia nước ngoài:
Ông Pierre Du Ville (Trưởng Đại diện Phái đoàn Wallonie-Bruxelles tại Việt Nam): Khẳng định tính chất phức tạp của bạo hành trẻ em trong bối cảnh đô thị hóa và di cư, nhấn mạnh “không một cá nhân hay một ngành đơn lẻ nào có thể nắm giữ hết mọi giải pháp”. Ông đánh giá cao mô hình Công tác xã hội đường phố – phương thức tiếp cận chủ động, chủ động đến với môi trường sống của trẻ để xây dựng niềm tin và hỗ trợ kịp thời thay vì thụ động chờ đợi.
Ông Edwin de Boevé (Giám đốc Tổ chức Dynamo International): Khẳng định tầm quan trọng của việc nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ làm công tác trẻ em, gắn liền với đẩy mạnh hợp tác quốc tế nhằm xây dựng mạng lưới bảo vệ bền vững và toàn diện.
3. “Con ổn” – Tiếng kêu cứu thầm lặng và những hệ lụy tâm lý tích lũy
Một trong những điểm nhấn thu hút sự chú ý đặc biệt tại tọa đàm là tham luận của TS. Phan Thị Mai Quyên – Giám đốc Trung tâm Tham vấn tâm lý thuộc Khoa Khoa học Xã hội, Trường Đại học Mở TP.HCM. Từ thực tiễn lâm sàng và nghiên cứu chuyên sâu, TS. Phan Thị Mai Quyên chia sẻ rằng khi đối mặt với câu hỏi từ người lớn “Con có ổn không?”, rất nhiều trẻ em từng bị bạo hành thường phản ứng bằng câu trả lời “Con ổn” hoặc “Con không sao”.
Tuy nhiên, đằng sau sự “vẫn ổn” ấy lại là những tổn thương tích lũy âm thầm, sự đè nén cảm xúc và nỗi sợ hãi kéo dài suốt hành trình trưởng thành.
Nguồn ảnh: Báo Thanh Niên
Theo TS. Phan Thị Mai Quyên, có 4 dạng bạo hành trẻ em phổ biến (thể chất, tâm lý, tình dục, bỏ mặc) với hơn 84,3% trẻ từng gặp trải nghiệm bất lợi (ACEs) — yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe tâm thần khi trưởng thành. Để giúp trẻ phục hồi, cần áp dụng “Mô hình bù đắp sớm” dựa trên 3 trụ cột (An toàn – Gắn bó – Kết nối) với sự phối hợp chặt chẽ từ Gia đình, Nhà trường, Chuyên viên Công tác xã hội và Mạng lưới chuyên môn.
4. Khẳng định sứ mạng của Khoa Khoa học Xã hội – Trường Đại học Mở TP.HCM
Tọa đàm khoa học đã diễn ra thành công tốt đẹp, thể hiện tinh thần chủ động, trách nhiệm và năng lực kết nối chuyên môn của Khoa Khoa học Xã hội – Trường Đại học Mở TP.HCM cùng các đơn vị tham gia tổ chức.
Thông qua việc phối hợp với các tổ chức uy tín trong và ngoài nước như Trung tâm CSWC, Phái đoàn Wallonie-Bruxelles, Dynamo International hay Khoa Tâm lý học của Trường ĐH KHXH&NV TP.HCM, Khoa Khoa học Xã hội tiếp tục khẳng định vị thế là một trong những cơ sở đào tạo, nghiên cứu uy tín trong lĩnh vực Công tác xã hội và Tâm lý học tại khu vực phía Nam.
Trân trọng cảm ơn sự tham gia, đóng góp tâm huyết của quý đại biểu, các chuyên gia, quý thầy cô cùng toàn thể các bạn sinh viên. Khoa Khoa học Xã hội sẽ tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động nghiên cứu ứng dụng, hợp tác quốc tế và phụng sự cộng đồng, góp phần đem lại môi trường sống an toàn, lành mạnh và tràn đầy tình yêu thương cho trẻ em.
Xin cảm ơn các cơ quan báo chí có đưa tin, mời bạn tham khảo tại đây:
(1) Báo Thanh Niên – Đằng sau câu nói ‘con ổn’ của những đứa trẻ từng bị bạo hành
(2) Thông tấn xã Việt Nam – TP. Hồ Chí Minh: Tăng cường công tác bảo vệ trẻ em trước vấn nạn bạo hành trong và ngoài gia đình
(3) Thông tấn xã Việt Nam – Bảo vệ trẻ em trước nguy cơ bạo hành: Cần phát hiện sớm, hỗ trợ kịp thời
