BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ: “VẬN DỤNG LÝ THUYẾT MẠNG LƯỚI XÃ HỘI TRONG NGHIÊN CỨU DI CƯ” VÀ “PHÁT TRIỂN CỘNG ĐỒNG NÔNG THÔN TỪ KINH NGHIỆM QUỐC TẾ”

Vào lúc 13g30 ngày 08/09/2026, tại Phòng 104 (Cơ sở 35–37 Hồ Hảo Hớn), Khoa Khoa học Xã hội – Trường Đại học Mở TP.HCM đã tổ chức thành công chương trình Báo cáo chuyên đề khoa học với sự tham dự của giảng viên và sinh viên ngành Xã hội học.

Chương trình vinh dự đón tiếp PGS. TS. Nguyễn Đức Chiện – Phó Viện trưởng, kiêm Tổng Biên tập Tạp chí Xã hội học và Tâm lý học (Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam). Buổi báo cáo do TS. Đỗ Hồng Quân chủ trì và dẫn dắt.

Chuyên đề 1: Vận dụng lý thuyết mạng lưới xã hội trong nghiên cứu di cư tại Việt Nam

Mở đầu buổi làm việc, PGS. TS. Nguyễn Đức Chiện đã trình bày về góc nhìn lý thuyết mạng lưới xã hội – một công cụ quan trọng giúp giải thích cơ chế hình thành, tự duy trì và biến đổi của các dòng di cư.

Những nội dung trọng tâm được diễn giả phân tích bao gồm:

  • Tầm quan trọng của mạng lưới: Mạng lưới gia đình, bạn bè và cộng đồng giúp người di cư giảm thiểu chi phí, rủi ro, đồng thời hỗ trợ tìm kiếm việc làm và thích nghi với môi trường sống mới tại nơi đến.
  • Chuyển dịch tư duy nghiên cứu: Đề xuất chuyển từ việc nghiên cứu “người di cư” đơn lẻ sang nghiên cứu “mạng lưới di cư” đa cấp độ (Cá nhân – Hộ gia đình – Mạng lưới – Cộng đồng – Cấu trúc) và bám sát theo vòng đời di cư.
  • Ứng dụng cho khu vực dân tộc thiểu số: Nhấn mạnh tiềm năng vận dụng lý thuyết để nghiên cứu mạng lưới đồng tộc, dòng họ, giới tính và sự chuyển dịch từ mạng lưới truyền thống sang mạng lưới số nhằm quản lý các dòng di cư và giảm thiểu rủi ro.

Chuyên đề 2: Phát triển cộng đồng nông thôn – Nhìn từ kinh nghiệm quốc tế về phát triển du lịch cộng đồng gắn với sản phẩm đặc sắc địa phương

Ở nội dung thứ hai, chuyên đề tập trung thảo luận về tư duy phát triển bền vững cho khu vực nông thôn:

  • Lấy người dân làm chủ thể: Phát huy vai trò chủ động của cộng đồng trong việc quản lý, chia sẻ lợi ích, giữ gìn tri thức bản địa và bảo tồn di sản văn hóa.
  • Bài học quốc tế và thực tiễn Việt Nam: Phân tích mô hình thành công từ Nhật Bản (mô hình OVOP – One Village One Product với sản phẩm Kabosu của tỉnh Oita), Thái Lan, Indonesia và thực tiễn liên kết phát triển du lịch sinh thái – văn hóa gắn với sản phẩm OCOP tại Lâm Bình – Nà Hang (Tuyên Quang).
  • Thúc đẩy chuyển đổi số: Tận dụng hạ tầng nền tảng số (video ngắn, livestream, truyền thông số) để kể câu chuyện sản phẩm, quảng bá điểm đến và tạo chuỗi giá trị trải nghiệm đa dạng cho du khách.

Không gian thảo luận sôi nổi và học thuật

Phần trao đổi, thảo luận diễn ra cởi mở với nhiều câu hỏi thực tiễn từ các thầy cô và sinh viên xoay quanh việc vận dụng lý thuyết vào bài nghiên cứu khoa học cũng như phương pháp tiếp cận các đề tài thực địa. Buổi báo cáo không chỉ mang lại những tri thức lý luận hiện đại mà còn gợi mở nhiều hướng tiếp cận nghiên cứu ứng dụng thực tiễn cho giảng viên và sinh viên Khoa Khoa học Xã hội.

Chương trình khép lại và hứa hẹn sẽ mở ra thêm nhiều hoạt động sinh hoạt học thuật chất lượng trong thời gian tới.

KHOA KHOA HỌC XÃ HỘI